تاریخچه ایجاد GIS

اولین نمونه از یك جی آی اس ملّی، جی آی اس كانادا است كه از اواخر1960 به این طرف به صورت پیوسته مورد استفاده قرار گرفته است. در دهههای 1970 و1980 میلادی پیشرفتهای قابل ملاحظهای در فناوری GIS به وجود آمد، به طوری كه عبارت «سیستم اطلاعات جغرافیایی» در مورد مجموعه ابزارهایی برای تحلیل و نمایش نقشهها و ادغام فنون و شیوههای آماری و نقشهای و كاربرد فراگیرتر آن، بویژه برای تحلیل تأثیرات وخط مشیهای دولتی به كارگرفته شد. در حالیكه سابقه فناوری GIS دركشورهای غربی ازجمله كانادا وآمریكا به بیش از40 سال میرسد، فناوری GIS در اغلب كشورهای جهان سوم بسیار جوان میباشد. از ویژگیهای GIS در كشورهای غربی هماهنگی بین فناوری و آموزش وكاربرد آن است، درحالی كه دركشورهای جهان سوم، ورود فناوری قبل از آموزش و مهارتاندوزی مربوط به آن صورت میگیرد. در ایران، اولین مركزی كه به طور رسمی استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی را در كشور آغاز كرد سازمان نقشهبرداری كشور بود كه در سال 1369 براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، عهدهدار طرح به كارگیری این سیستم شد. این سازمان در حال حاضر مشغول تهیه نقشههای توپوگرافی 1:25000 از عكسهای هوایی با مقیاس 1:40000 میباشد و این فرصتی است برای تبدیل این نقشهها به ساختارهای رقومی و تأسیس پایگاه توپوگرافی ملی كه نیازهای كاربران را در زمینه GIS برآورده میكند.
در همین راستا «شورای ملی كاربران سیستمهای اطلاعات جغرافیایی» به منظور سیاستگذاری، برنامهریزی و هماهنگسازی فعالیتها در زمینه GIS، تحلیل نیازمندیها و همچنین بهرهبرداری شایسته از كلیه ظرفیتهای علمی، فنی و نیروی انسانی در راستای ایجاد و به كارگیری GIS و با توجه به وظایف سازمان نقشهبرداری كشور در خصوص تدوین و ایجاد سیستمهای اطلاعات جغرافیایی ملی، در دی ماه 1372 تأسیس گردیده است.
فعالیتهای اجرایی پروژه ایجاد سیستم اطلاعات جغرافیایی در وزارت صنایع و معادن، از فروردین 1371 آغاز گردید و هماكنون از این سیستم به طور گسترده در ارتباط با فعالیتهای آن استفاده میگردد. از دیگر مؤسساتی كه در زمینه این سیستم فعالیت میكنند میتوان شهرداری تهران، وزارت مسكن و شهرسازی، وزارت جهاد كشاورزی، مؤسسه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، و سازمان جنگلها و مراتع را نام برد. در دانشگاههای كشور تاكنون از این سیستم، چنان كه باید، به عنوان یك فناوری با قابلیت بسیار بالا برای در اختیار قراردادن طراحی پروژهها و كاربرد آن در رشتههای مختلف استفاده نگردیده است.